پدر عزیزم،
یادداشت تقدیمی از فاطمه محتشمی برزادران — دختر بزرگ دکتر محتشمی
گاهی فکر میکنم اگر بخواهم تو را در یک جمله توصیف کنم، هیچ جملهای کامل نخواهد بود. چون تو برای من فقط یک پدر نبودهای؛ معلمی بودهای که پیش از هر کلاس و هر کتاب درسی، درس زندگی را به من آموخته است.
از اولین خاطرات کودکیام، تصویر تو را به یاد دارم که هر شب پس از بازگشت از محل کار، از من درباره کتابی که خوانده بودم سؤال میکردی. آن سؤالها برایم آزمون نبودند؛ دعوتی بودند به فکر کردن، به فهمیدن و به دوست داشتن دانایی. بعد کتاب را از دستم میگرفتی و در قفسه میگذاشتی. من با شوق به آن قفسه نگاه میکردم و از زیاد شدن کتابها خوشحال میشدم. آن روزها نمیدانستم که در کنار آن کتابخانه، چیزی بزرگتر نیز در حال شکل گرفتن است؛ عشقی به خواندن و آموختن که تو در وجودم کاشته بودی.
تو همیشه آموزش را رسالتی میدانستی که از هر مقام و عنوانی ارزشمندتر است. بارها دیدهام که چگونه با تمام وجود به آموزش ایمان داشتهای و چگونه برای گسترش دانش تلاش کردهای. از میان همه باورهایت، آنچه بیش از همه در ذهنم مانده، اعتقاد راسخت به آموزش زنان است؛ باوری که هرگز از آن کوتاه نیامدی و آن را ضرورتی برای رشد و پیشرفت جامعه میدانستی.
یکی از ویژگیهایی که همیشه در تو تحسین کردهام، پایبندی بیتزلزلت به اصول و ارزشهاست. تو از آن دسته انسانهایی نیستی که حقیقت را فدای آسایش یا مصلحت کنند. حتی نزدیکترین آدمهای زندگیات هم میدانند که در مسائل اصولی، با هیچکس تعارف نداری. شاید گاهی این استواری دشوار به نظر برسد، اما من آموختهام که پشت آن، صداقت و شرافتی عمیق نهفته است.
تو به همان اندازه که عاشق علم هستی، هنر را نیز دوست داری. در نگاهت، دانایی و زیبایی دو روی یک حقیقتاند. و شاید همین نگاه است که باعث شده حضورت برای اطرافیانت فقط آموزنده نباشد، بلکه الهامبخش نیز باشد.
از تو مردمداری را آموختم؛ اینکه با آدمها مهربان باشم، به حرفشان گوش بدهم و تا جایی که میتوانم دستگیرشان باشم. بخشندگی تو فقط در آنچه داشتی نبود، بلکه در آنچه میدانستی نیز بود. دانشت را، وقتت را و توجهت را بیدریغ با دیگران قسمت میکردی.
امروز که به گذشته نگاه میکنم، بیش از هر چیز بابت میراثی از تو سپاسگزارم که نه در کتابخانهها جا میشود و نه در عنوانها و افتخارات. میراث تو برای من عشق به دانستن، احترام به حقیقت، پایبندی به اصول، و باور به قدرت آموزش است.
پدر عزیزم، اگر امروز چیزی آموختهام، اگر کتابها هنوز برایم دوستداشتنیاند و اگر دانش را راهی برای بهتر شدن جهان میدانم، بخش بزرگی از آن را مدیون تو هستم.
از تو برای همه درسهایی که گفتهای و حتی برای آنهایی که فقط با شیوه زندگیات به من آموختهای، سپاسگزارم.
— فاطمه محتشمی برزادران
دختر بزرگ دکتر محتشمی