دکتر غلامرضا محتشمی: استادی تحول‌گرا
یادداشت تقدیمی از دکتر حمیدرضا نواب‌پور — دانشگاه علامه طباطبائی
آشنایی این‌جانب با جناب دکتر غلامرضا محتشمی به بیش از پنجاه سال پیش برمی‌گردد، زمانی که جوانی ریزاندام، سبزه‌رو، نجیب، مهربان، صمیمی، آرام و با استعداد دانش‌جوی کارشناسی آمار موسسه آموزش عالی آمار شد. با دکتر محتشمی هم‌دوره کارشناسی و بعدا کارشناسی ارشد بودم. دکتر محتشمی دانش‌جویی کوشا، اهل مطالعه، موفق در تحصیل، و دوست‌داشتنی بود که مفتخر به افتخار رفاقت با او شدم. در دوره کارشناسی ارشد و با رخ‌دادن انقلاب فرهنگی و تعطیلی دانش‌گاه‌ها، دیگر توفیق زیارت دکتر محتشمی تا بازگشایی دانش‌گاه‌ها، دست نداد. پس از فراغت از تحصیل در دوره کارشناسی ارشد آمار هر دو برای ادامه تحصیل در مقطع دکترای آمار عازم خارج از کشور شدیم: یکی به انگلستان و دیگری به ایالت‌های متحده امریکا.
موسسه آموزش عالی آمار برپایه قانون تاسیس مرکز آمار ایران مصوب سال 1344 ه. ش. و به همت اولین رییس مرکز آمار ایران (مرحوم دکتر عباس جامعی) و مرحوم دکتر عباسقلی خواجه‌نوری به منظور تربیت نیروی انسانی مورد نیاز مرکز آمار ایران و سایر ارکان نظام آماری کشور در سال 1345 ه. ش. تاسیس شد. نظام آماری کشور نیاز به دانش‌آموختگانی داشت (و دارد) که علاوه بر موارد نظری با مسئله‌های کاربردی آمار آشنا باشند.
رشته آمار در دانش‌گاه‌های ایران بیشتر بر موارد نظری متکی است (تاکید بر خطای نمونه‌گیری) درصورتی‌که در عمل، آمارگیری‌ها با خطاهای غیرنمونه‌گیری مواجه هستند. موسسه آموزش عالی آمار سعی داشت که هر دو وجه را در برنامه آموزشی خود در نظر بگیرد. بنا بر این دانش آموختگان این موسسه از جمله جناب دکتر محتشمی آمار را با رویکرد عملی فرا می‌گرفتند.
این تجربه و نیز توجه به نیاز کشور سبب شد که جناب ایشان رویکردی مسئله‌محور در تربیت دانش‌جویان خود داشته باشند و پایان‌نامه‌ها و رساله‌هایی را با جهت‌گیری حل مسئله، راهنمایی کنند. از این نظر دکتر محتشمی علاوه بر این‌که استادی ممتاز در مبحث‌های نظری آمار است، استادی مجرب در کاربر آمار نیز هست.
نیاز مبرم کشور به استفاده‌های کاربردی آمار و با نبود موسسه آموزش عالی آمار، ضرورت بازنگری در سرفصلدرس‌های رشته آمار را بیش از پیش نمایان ساخته است. آموزش کلاسیک آمار آن‌همبه‌صورتی که وجود دارد، کمک چندانی به نیازهای کابردی آمار نمی‌کند. بنا بر این علاوه بر لزوم بازنگری در سرفصل مطالب درس‌های رشته آمار با رویکردی ناظر بر خطای نمونه‌گیری و خطاهای غیرنمونه‌گیری ضرورت جهت‌گیری پژوهش‌های آماری مبتنی بر حل مسئله نیز احساس می‌شود.
پس از فراغت از تحصیل در دوره دکترا و بازگشت به ایران مدت‌ها توفیق زیارت دکتر محتشمی را نداشتم تا این‌که حضرت ایشان را درمردادماه 1378 و در پنجاه دومین اجلاس ISI (موسسه بین‌المللی آمار) در هلسینکی، فنلاند، ملاقات کردم.بعد از این ملاقات و در دوران معلمی نیز توفیق زیارت و همکاری علمی با ایشان را داشتم.
سخن آخر این‌که دکتر غلامرضا محتشمی علاوه بر اخلاق مداری، عمر شریف خود را صرف تربیت دانش‌جویانی کارآمد در نظام آماری کشور کرد. خداوند عمر پرخیر و برکت ایشان را یرای نظام آماری کشور مستدام بدارد.
— دکتر حمیدرضا نواب‌پور
دانشگاه علامه طباطبائی